Abstract
Mazkur maqolada ingliz va o‘zbek tillaridagi publitsistik matnlarda evidensiallikning ifodalanishi lingvopragmatik-funksional nuqtayi nazardan tadqiq etiladi. Tadqiqotning maqsadi ingliz tilidagi yangiliklar diskursida huquqiy javobgarlikdan qochishga xizmat qiluvchi ikki xil pragmatik tendensiyani o‘zbek ommaviy axborot vositalari matnlaridagi pragmatik masofalanish hodisasi bilan qiyoslashdan, shuningdek, matnlarni tarjima qilish va madaniyatlararo media tahlili uchun funksional-tipologik matritsa ishlab chiqishdan iborat. Bunda shubha va kinoyaning matnni shakllantirishdagi muhim roli alohida e’tiborga olinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko‘rsatadiki, evidensial markerlarni morfologik ekvivalentlik asosida to‘g‘ridan-to‘g‘ri tarjima qilish yoki qiyoslash mumkin emas. Ingliz tili bilan taqqoslaganda, o‘zbek tilidagi “-mish” affiksining agglutinativ-kompressiv xususiyati evidensial manbani subyektiv baholash bilan birlashtiradi, ingliz tilida esa ushbu ikki ma’no komponenti bir-biridan nisbatan ajratilgan holda ifodalanadi. Natijalar qiyosiy pragmatika, media tarjimashunoslik nazariyasi hamda tabiiy tilni qayta ishlash (NLP) jarayonida pozitsiya va munosabatni avtomatik aniqlash bo‘yicha tadqiqotlar uchun muhim nazariy va amaliy xulosalar beradi.References
1. Aikhenvald, A.Y. Evidentiality. - Oxford: Oxford University Press, 2004. - 451 p.
2. Bednarek, M. Evaluation in Media Discourse: Analysis of a Newspaper Corpus. - New York: Continuum, 2006. - 272 p.
3. Biber, D., Johansson, S., Leech, G., Conrad, S., Finegan, E. Longman Grammar of Spoken and Written English. - Harlow: Pearson Education, 1999. - 1204 p.
4. Chafe, W., Nichols, J. (Eds.). Evidentiality: The Linguistic Coding of Epistemology. - Norwood, NJ: Ablex Publishing, 1986. - 358 p.
5. Cornillie, B. Evidentiality and Epistemic Modality in Discourse: A Functional- Pragmatic Account. - Journal of Pragmatics, 2009. - Vol. 41, No. 1. - P. 44-62.
6. Du Bois, J.W. The Stance Triangle. In: Englebretson, R. (Ed.). Stancetaking in Discourse: Subjectivity, Evaluation, Interaction. - Amsterdam: John Benjamins, 2007. - P. 139-182.
7. G‘ulomov, A. O‘zbek tilida fe’l. - Toshkent: Fan, 1977. - 384 p.
8. Hyland, K. Hedging in Scientific Research Articles. - Amsterdam/: John Benjamins, 1998. - 312 p.
9. Hyland, K. Stance and Engagement: A Model of Interaction in Academic Discourse. - Discourse Studies, 2005. - Vol. 7, No. 2. - P. 173-192.
10. Lyons, J. Semantics. Vol. 2. - Cambridge: Cambridge University Press, 1977. - 897 p.
11. Mahmudov, N. O‘zbek tilining pragmalingvistika asoslari. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2017. - 240 p.
12. Mirzayev, M. O‘zbek va ingliz tillarida modallik kategoriyasining qiyosiy- tipologik tahlili. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2010. - 160 p.
13. Palmer, F.R. Mood and Modality. 2nd ed. - Cambridge: Cambridge University Press, 2001. - 236 p.
14. Rustamov, A. O‘zbek tili grammatikasi: Morfologiya va sintaksis. - Toshkent: O‘qituvchi, 2010. - 400 p.
15. Safarov, Sh. Pragmalingvistika. - Toshkent: O‘zbekiston milliy ensiklopediyasi, 2008. - 318 p.
16. Shoabdurahmonov, Sh., Asqarova, M., Hojiev, A., Rasulov, I., Doniyorov, X. Hozirgi o‘zbek adabiy tili. - Toshkent: O‘qituvchi, 1980. - 448 p.
17. Yuldashev, B. Ommaviy axborot vositalari tilining lingvopragmatik tahlili. - Samarqand: SamDU nashri, 2015. - 180 p

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.