Abstract
Mazkur maqolada Alisher Navoiyning “Xazoyin ul-maoniy” kulliyotida oq (“abyaz”) va qora (“asvad”/”siyoh”) ranglarining semantik xususiyatlari, ularning badiiy-poetik talqini tahlil qilinadi. Rang konsepti Navoiy poetikasida tashqi tasvir vositasi bo‘lish bilan birga, chuqur tasavvufiy-falsafiy mazmunni ifodalovchi muhim estetik element sifatida namoyon bo‘ladi. Oq va qora ranglarning kontekstual ma’nolari, ularning antonimik munosabatlari, ramziy qatlamlari hamda badiiy-estetik vazifasi yoritilgan. Tadqiqot “Xazoyin ul-maoniy” devonidagi she’rlarning lingvistik-poetik tahlili, rang leksikasining semantik-stilistik xususiyatlarini o‘rganishga asoslangan. Maqolada shoirning rang simvolikasi orqali ifodalagan axloqiy-falsafiy qarashlari, “nur-zulmat”, “haqiqat-yolg‘on”, “ezgulik- yovuzlik” oppozitsiyalari tahlil etiladi.References
1. Safarov R. Kognitiv tilshunoslik asoslari. - Toshkent: O‘zbekiston yozuvchilar uyushmasi, 2022. - 160 b.
2. Nurmonov A. Alisher Navoiy poetikasi: rang simvolikasi masalalari // O‘zbek tili va adabiyoti jurnali. - 2023. - №4. - B. 10-18.
3. Karimov Z. Navoiy g‘azaliyotida badiiy tasvir mahorati. - Toshkent: Akademnashr, 2023. - 240 b.
4. Is’hoqov Y. Ranglar ramzi // Alisher Navoiy - umrboqiy xazinamiz. - Toshkent: Fan, 2021. - B. 45-58.
5. O‘tanova S. Alisher Navoiy g‘azaliyotida rang simvolikasi. - Toshkent: Tafakkur, 2023. - 180 b.
6. Ziyodullayev Sh. Mumtoz adabiyotda rang timsollari tizimi. - Toshkent: Mumtoz so‘z, 2022. - 220 b.
7. Hamroyev H. Navoiy lirikasida obrazlilik va ifoda vositalari. - Toshkent: O‘zbekiston Milliy universiteti, 2023. - 190 b.
8. Jo‘rayev Z. Badiiy matn va rang semantikasi // Filologiya masalalari. - 2022. - №3. - B. 110-118.
9. To‘raev F. Sharq adabiyotida rang ramziyligi an’analari. - Toshkent: Ilm ziyo, 2021. - 160 b.
10. Navoiy A. Xazoyin ul-maoniy (To‘rt devon). - Toshkent: Fan, 2022. - 680 b.
11. Rustamov Sh. Navoiy poetikasida rang va ruhiyat // O‘zbek adabiyoti va san’ati. - 2024. - №1. - B. 42-49.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.