Keywords
musiqa terapiyasi
neyromusikoloji
Ibn Sino
shifobaxsh ta’sir
dopamin
kortizol
fMRI
EEG
psixologik salomatlik
kognitiv
How to Cite
Abstract
Ushbu maqolada o‘zbek maqom tizimining inson psixologiyasi va salomatligiga ta’siri ko‘p qirrali ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqot uch asosiy yo‘nalishni birlashtiradi: Forobiy, Ibn Sino kabi Sharq mutafakkirlarining qadimgi tibbiy-musiqiy qarashlari; zamonaviy neyromusikoloji va neyrovizualizatsiya (fMRI, EEG) usullari asosida musiqaning miyaga ta’sirini tasdiqlovchi ilmiy natijalar; hamda klinik va ta’lim amaliyotida maqomdan foydalanishning istiqbolli imkoniyatlari. Maqolada maqom sadolarining asab tizimi, kortizol va dopamin darajalariga ta’siri, kayfiyat tartibga solish va kognitiv funksiyalarga ijobiy ta’siri ilmiy dalillar asosida ko‘rsatiladi. Milliy musiqa merosimizni zamonaviy tibbiyot va psixologiya faniga integratsiyalashga oid yangi ilmiy takliflar ilgari suriladi.References
1. Forobiy, A.N. (X asr). Kitob ul-musiqa al-kabir. Arabcha qo‘lyozma. O‘zbekiston FA Sharqshunoslik instituti fondi.
2. Ibn Sino (XI asr). Kitob ash-shifo. Javome’ ilm ul-musiqiy qismi. Toshkent: Fan nashriyoti, 1980.
3. Ibn Sino (XI asr). Al-qonun fit-tib (Tib qonunlari). 5 jild. Toshkent: Ibn Sino nashriyoti, 1996.
4. Xudayberganov, S.Q. (2024). Yoshlarning musiqiy tafakkurini shakllantirishda maqomlarning o‘rni. Toshkent ilmiy to‘plami.
5. Yo'lchiyeva, M. (2018). An'anaviy yakka xonandalik. O'quv qo'llanma Toshkent.
6. Yo‘lchieva, M. (2025). YOSHLAR TAFAKKURINI RIVOJLANTIRISH VA MA’NAVIYATINI OSHIRISHDA MUSIQA SAN’ATINING O ‘RNI SHARQ VA G‘ARB MUSIQIY ALOQALAR. FRANCE-SCIENTIFIC REVIEW OF THE PROBLEMS AND PROSPECTS OF MODERN SCIENCE AND EDUCATION, 1(3), 18-24.
7. Abduvaliyevna, M. Y. (2025). THE YUNUS RAJABIY MAQOM ENSEMBLE: ARTISTIC HERITAGE, PERFORMANCE TRADITIONS AND CULTURAL SIGNIFICANCE. World Bulletin of Education and Learning, 1(02), 377-388.
8. Qolqanotov, A. (2026). NATIONAL SONGS AS A SPIRITUAL NEED. AMERICAN JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE, 4(2), 86-91.
9. Qizi, A. N. F. (2022). ALISHER NAVOIY VA MUSIQA. Central Asian Research Journal for Interdisciplinary Studies (CARJIS), 1(Conference DSMI), 252- 555.
10. Dauletbek, A., Dilafruz, E. (2025). THE IMPORTANCE OF PEDAGOGICAL MASTERY IN TEACHING VARIETY PERFORMANCE TO STUDENTS. SHOKH LIBRARY.
11. Dilafruz, E. (2025). THE IMPORTANCE OF PSYCHOLOGICAL READINESS OF THE STUDENT IN THE PROCESS OF PIANO PRACTICE. AMERICAN JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE, 3(11), 115-123.
12. Улашева, М. А. (2019). Роль певческих голосов в мире макомов. Проблемы современной науки и образования, (4 (137)), 91-93.
13. Axmadovna, U. M., Qizi, T. M. R. (2024). DISTRIBUTION OF THE WORK OF UZBEK FEMALE MAKOM PERFORMERS IN SOCIAL NETWORKS. European Journal of Arts, (3), 56-59.
14. Ulasheva, M. A. (2024). The Place of Female Performers In Makom Performance and Their Styles. EUROPEAN JOURNAL OF ARTS Учредители: Premier publishing sro, (2), 103-105.
15. Ulasheva, M. A. (2022). AN’ANAVIY XONANDALIKDA OVOZ XUSUSIYATLARI, TA’LIMDA INNOVATSIYON YONDASHUVLAR. Oriental Art and Culture, 3(4), 120-122.
16. Alfiya, Q. (2023). Milliy Musiqa San’ati Va Yoshlar Tarbiyasi. Journal of Creativity in Art and Design, 1, 16-20.
17. Nazarbaevna, Q. A., Serjanovich, K. S. (2024). The Importance of Scenario in Cultural Events. EUROPEAN JOURNAL OF INNOVATION IN NONFORMAL EDUCATION, 4, 259-262.
18. Nazarbaevna, Q. A., Saliyevna, Y. Z. (2025). SPECIFIC FEATURES AND CHALLENGES OF TEACHING AMATEUR CHOREOGRAPHY TO STUDENTS. AMERICAN JOURNAL OF SOCIAL SCIENCE, 3(10), 95-103.
19. Матякубов, Ш. Б. (2019). Традиции «Наставник и ученик» в обучении традиционному исполнительству. Проблемы педагогики, (2 (41)), 9-10.
20. Матякубов, Ш. Б. (2015). Анъанавий ижрочилик тарихи. ШБ Матякубов- Ташкент.
21. Матякубов, Ш. (2022). Анъанавий хонандалик асослари. Учебное пособие. Ташкент.
22. Матякубов, Ш. Б. (2022). Достижения и недостатки макомного образования с использованием современных технологий в традиции наставничества. Проблемы современной науки и образования, (2 (171)), 92-94.
23. Матякубов, Ш. Б. (2019). Искусство бахши в Узбекистане. Вестник науки и образования, (12-1 (66)), 111-113.
24. Sh, M. (2015). An'anaviy xonandalikda o'qitish uslubiyati.
25. Матякубов, Ш. Б. (2022). Ансамбль билан ишлаш услубияти дарслиги.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.