Keywords
milliy uslub
ijro maktablari
o‘zbek musiqasi
maqom
etnomusiqashunoslik
musiqiy meros
mintaqaviy an’analar
bezaklar
How to Cite
Abstract
Ushbu maqola o‘zbek musiqa madaniyatida an’anaviy dutor ijrochiligidagi milliy uslub va ijro maktablarini o‘rganadi. Dutor muhim torli cholg‘u sifatida nomoddiy madaniy merosni uzatishda markaziy o‘rinni egallaydi. Tadqiqot mintaqaviy ijro maktablarining, xususan, Buxoro, Xorazm va Farg‘ona-Toshkent an’analarining shakllanishi, xususiyatlari va pedagogik asoslarini tahlil qilishga qaratilgan. Tadqiqot qiyosiy tahlil, tarixiy sharh va etnomusiqiy yondashuvlarga asoslangan bo‘lib, ohangdor talqin, bezak, ritm va ifodali texnika kabi stilistik xususiyatlarga e’tibor qaratadi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, har bir mintaqaviy maktab tarixiy, madaniy va ijtimoiy-estetik kontekstlar bilan shakllangan o‘ziga xos badiiy va texnik xususiyatlarni namoyish etadi. Buxoro maktabi nafis ohangdor tuzilmalar va maqomga asoslangan talqin bilan ajralib turadi, Xorazm maktabi esa dinamik ifoda va ritmik xilma-xillikka urg‘u beradi. Farg‘ona-Toshkent maktabi lirik sezgirlik va ifodali nuansni aks ettiradi. Bundan tashqari, ustoz-shogird (ustoz-shogird) an’anasi ijro amaliyotini avlodlar osha saqlab qolish va uzatishda muhim rol o‘ynaydi. Muhokama an’anaviy ijro usullarini zamonaviy musiqa ta’limi tizimlariga integratsiya qilishning muhimligini ta’kidlaydi. Ushbu topilmalar musiqada milliy o‘ziga xoslikni chuqurroq tushunishga hissa qo‘shadi va zamonaviy sharoitlarda an’anaviy dutor ijrochiligini saqlab qolish va rivojlantirish uchun metodologik asos yaratadi.References
1. Rajabov I. O‘zbek xalq musiqa merosi. - Toshkent: Fan, 2020. - 256 b.
2. Matyoqubov O. Maqom asoslari. - Toshkent: Yangi nashr, 2021. - 312 b.
3. Yunusov R. O‘zbek musiqa tarixi. - Toshkent: O‘zbekiston, 2022. - 280 b.
4. Qodirov D. An’anaviy cholg‘u ijrochiligi asoslari. - Toshkent: Musiqa, 2021. - 198 b.
5. Levin T., Daukeyeva S. The Music of Central Asia. - Bloomington: Indiana University Press, 2020. - 350 p.
6. UNESCO. Intangible Cultural Heritage Reports. - Paris: UNESCO Publishing, 2021. - 145 p.
7. UNESCO. Safeguarding Intangible Cultural Heritage in Central Asia. - Paris: UNESCO Publishing, 2022. - 168 p.
8. Axmedov A. O‘zbek xalq cholg‘u asboblari tarixi va rivoji. - Toshkent: Fan va texnologiya, 2020. - 220 b.
9. Sultonov T. O‘zbek maqom san’ati va uning ijrochilik an’analari // San’atshunoslik masalalari. - 2021. - №3. - B. 45-52.
10. Karimov B. An’anaviy musiqa ijrochiligida ustoz-shogird tizimi // Madaniyat va san’at. - 2022. - №2. - B. 30-36.
This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.