Abstract
Ushbu maqolada muhrlarning qadimiy madaniyat va ma’naviyatdagi o‘rni, ularning huquqiy, diniy va madaniy ahamiyati yoritilgan. Muhrlar hujjatlarning haqiqiyligini tasdiqlash, shaxs yoki tashkilotga tegishlilikni aniqlash va ma’lum joylarga ruxsatsiz kirishni cheklash maqsadida ishlatilgan. Muallif diniy manbalarda muhrlar qanday qo‘llanilgani haqida misollar keltiradi va muhrlarni o‘rganishda sfragistika fanining ahamiyatini ta’kidlaydi. Shaxsiy kutubxonalar, qo‘lyozmalar va arxeologik topilmalar orqali muhrlarning tarixiy manba sifatidagi qimmati ochib beriladi.References
1. Вақф ҳужжати. Қўлёзма. 1305/1887 йил. Муаллиф шахсий кутубхонасида.
2. Диваев А.А., Ахмеров П.Н. Описание печати Ахмеда Ясеви. Известия общества археологии истории и этнографии при Имп. Казанском университете. - Казань, 1896. Т.ХIII. - С.530-537.
3. Чехович О.Д. Кресьтянский обязательства 1914 г. на основании мнимой грамоты Исмаила Самани // Исторический записи АН СССР, том 33 / Отв.ред. Б.Д.Греков. М.: Изд-во АН СССР, 1950. -С.259-270.
4. Жувонмардиев А. Нодир саҳифалар. - Тошкент, 1977. - Б. 32-36.
5. Зиёдов Ш.Ю. ХV-ХХ аср бошларида Марказий Осиёда кутубхоначилик тарихи (қўлёзма манбалар ва улардаги муҳрлар таҳлили асосида). Тар.ф.д., - Тошкент, 2022. - 272 б.
6. Зиёдов Ш. Материалы по Среднеазиатской сфрагистике (Ташкент. ХIХ- начало ХХ вв.). Монография. - Самарканд: МИЦАИ, 2020. - 160 с.
7. Иршоднома. Қўлёзма. Самарқандлик С.Қаюмова хонадонида сақланади.
8. Иршоднома. Қўлёзма. Тойлоқлик Шерозхон Ҳаётхон ўғли хонадонида сақланади.
9. Mellaart J. Çatal Hüyük. A Neolithic Town in Anatolie. - L., 1967. -Р. 218.
10. Amiet P. Glyptique Susienne // Des origines a L’epoque des perses Achemenides (MDAI, XLIII). - Paris, 1972. - Р. 147-161; Массон В.М. Первые цивилизации. - Л.: 1989. - Р.191; Антонова Е.В. К проблеме функций печатей ранних земледельцев Востока // СА. №4, 1984. - С. 26-34; Сарианиди В.И. Сиро- Хеттское происхождение Бактрийско-Маргианской глиптики // ВДИ. - М.: № 1, 1999. - С. 53.
11. Baghestani Suzanne. Metallene Compartimentsiegel aus Ost-Iran, Zentralasien und Nord-China // Archaologie in Iran und Turan. Band 1. - Leidorf, 1997. - P.3-8.
12. Сарианиди В.И. Сиро-Хеттское происхождение... - С. 53; Winckelmann Sylvia. Intercultural Relations between Iran, the Murghabo-Bactrian Archaeological Complex (BMAC), Northwest India and Failaka in the Field of Seals // East and West. Vol.50, 2000, - P.43-95; Salvatori S. Bactria and Margiana Seals // East and West. Vol.50, 2000, - P.97-145.
13. Аскаров А.А. Древнеземледельческая культура эпохи бронзы Юга Узбекистана. - Тошкент, Фан, 1977. - 248 с.
14. Сарианида В.И. Древние земледельцы Афганистана. - М.: Наука, 1977. - 86 с.
15. Буряков Ю.Ф. Новые данные к стратиграфии городища Кульата // ОНУ. № 9. - Ташкент: Фан, 1978. - С. 38-42.
16. Бабаяров Г. Древнетюркские монеты Чачского оазиса … С. 44-63.
17. Смирнова О.И. Сводный каталог согдийских монет... С. 391; Бабаяров Г. Древнетюркские монеты Чачского оазиса... С. 52 - 70.
18. Бабаяров Г. Древнетюркские монеты Чачского оазиса... С. 52 - 70. Fayzulla, O. (2020). The craftsmanship of the emirate of bukhara at the second half of the XIX century-the beginning of the XX century. The American Journal of Interdisciplinary Innovations and Research,2(11), 33-38.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.