MUSIQIY IDROK TUSHUNCHASINING GENEZISI: TARIXIY-NAZARIY JIHATLARI
PDF

Keywords

musiqiy idrok
musiqashunoslik
musiqa falsafasi
kognitiv faoliyat
estetika
qadimgi musiqa nazariyasi
Sharq musiqiy an’anasi
Al-Farobiy
Ibn Sino
Al-Urmaviy
Yevropa musiqa falsafasi
musiqiy tafakkur
musiqiy psixologiya

How to Cite

MUSIQIY IDROK TUSHUNCHASINING GENEZISI: TARIXIY-NAZARIY JIHATLARI. (2026). ORIENTAL ART AND CULTURE, 7(4), 244-250. https://doi.org/10.70728/orien.v07.i04.039

Abstract

Ushbu maqolada musiqiy idrok tushunchasining genezisi tarixiy- nazariy tahlil prizmasi orqali ko‘rib chiqiladi. Musiqani idrok etish haqidagi tasavvurlar evolyutsiyasi - uyg‘unliklarning son nisbatlari haqidagi antik ta’limotlardan tortib, san’atning ijtimoiy-axloqiy vazifasigacha, idrokni murakkab kognitiv faoliyat sifatida talqin etuvchi zamonaviy konsepsiyalargacha kuzatiladi. Sharq Uyg‘onish davri mutafakkirlari (Al-Forobiy, Ibn Sino, Al-Urmaviy) musiqaning psixologik va estetik ta’sirini tizimlashtirganliklariga alohida e’tibor qaratiladi, Yevropa falsafiy an’analarining yondashuvlari va ularning musiqiy idrokni intellektuallashtirishdagi o‘rni o‘rganiladi. Tadqiqot natijasida musiqiy idrokning ko‘p bosqichli tabiati, murakkab va ijodiy jarayon sifatida, sensor, kognitiv va madaniy- ma’naviy komponentlarni o‘zida mujassamlashtirishi, bu esa uning zamonaviy musiqashunoslik va musiqa ta’limi uchun fundamental ahamiyatini belgilashi haqidagi xulosa kelib chiqadi.
PDF

References

1. Сохор А. Музыка как вид искусства. - М.: Госмузиздат, 1961. - 133 с.

2. История математики с древнейших времен до начала XIX столетия: в 3 т. - М.: Наука, 1970. - Т. 1. - 351 с.

3. Хогарт В. Анализ красоты. - М., Л.: Искусство, 1958. - 278 с.

4. Исаева С. От восприятия музыки к музыкальному восприятию: историко- культурный контекст. Автореферат диссертации на соискание ученой степени кандидата культурологии. - Саранск 2005. - c. 20.

5. Музыкальная эстетика стран Востока. - М.: Музыка, 1967. - 415 с.

6. Матёкубов О. Узбек мусикаси. - Тошкент, 2018. https://ziyouz.uz/ilm-va- fan/sanat/otanazar-matyoqubov-uzbek-musiqasi/.

7. Даукеева С. Концепция музыкальной науки Абу Насра Мухаммада ал- Фараби в трактате "Большая книга музыки. - Диссертация соискание учёной степени кандидата искусствоведения. Москва, Московская государственная консерватория им. Чайковского, 2000. - с.

8. Ражабов И. Мақомлар. - Тошкент: Санъат нашриёти, 2006 - 404 б.

9. Рева В.П. Р32 Восприятие музыки: историко-эстетический аспект: Пособие. - Могилев: МГУ им. А. А. Кулешова, 2001. - 30 с.

10. Курашов В. История и принципы философии музыки: от слова к музыке и от музыки к слову // Ученые записки Казанского университета. - Том 154, кн. 1. Гуманитарные науки. - 2012. - с.83-109.

11. Медушевский В.В. О содержании понятия «адекватное восприятие» // Восприятие музыки. - М.: Музыка, 1980. - с.141-145.

Creative Commons License

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.