Abstract
Mazkur maqolada Oʻzbekistonda kino san’ati taraqqiyotining dastlabki bosqichlarida yorugʻlik muhiti va tabiiy yoritish hodisalarini badiiy tasvir vositasi sifatida anglash jarayonida operator Daneil Demutskiyning kuzatuvlari hamda uning kino tasvir estetikasiga koʻrsatgan ta’siri ilmiy-nazariy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda Demutskiyning “monokl” linzali obyektiv orqali hosil qilgan yumshoq va nisbatan tumanli tasvir uslubi, yorugʻlikning tarqalishi, suvdagi miltirash, ko‘zgudagi aks, soya harakati kabi tabiiy vizual jarayonlarni aralashuvsiz kuzatish tamoyili asosida shakllangan badiiy yondashuv yoritiladi. Shuningdek, mazkur estetik qarashlarning XX asr birinchi yarmida kino san’atida vizual poetika kuchayishiga, xususan, kino-impressionizmi yo‘nalishining shakllanishiga bo‘lgan ta’siri asoslab beriladi. Maqolada operatorlik qarashlari va yorugʻlik fenomenining kino tilidagi ifodasi oʻrtasidagi uzviy bogʻliqlik ochib berilib, Demutskiy tajribalarining milliy kino tarixidagi estetik ahamiyati ilmiy xulosalar bilan umumlashtiriladi
References
1. Спасающие красоту Даниил Демуцкий: талант видеть. Выпуск № 39. - 10-17 октября, 2003. https://zn.ua/ART/spasayuschie_krasotu_daniil_demutskiy_talant_videt.html
2. Каюмов М. Жизнь моя - кинематограф. - Т., 1982.
3. Teshaboyev J. ma’ruzalari. - Toshkent, TDSM, 2014.
4. Хамраев А. Солнечный Павел Беньков / "Sunny" Pavel Benkov. https://www.youtube.com/watch
5. Савицкий Г. «Звезда Востока». - № 9, 1980. Ташкент, Война, Кино. - 1983.
6. Х. Абул-Касымова “Звезда Востока”, №3,1975
7. Абул-Касымова Х., Тешабаев Ж., Мирзамухамедова М. Кино Узбекистана. - Ташкент: Изд-во лит. и искусства им. Г. Гуляма, 1985. - 288 с.;
8. “O‘zbеkiston badiiy kinеmatografida vizual ifoda vositalari” (yorug‘lik komponenti misolida) Kadirov Bеxzod Baxodirovich. San’atshunoslik fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) ilmiy darajasini olish uchun yozilgan. Dissеrtatsiya.2025.
9. Xolnazarovich, B. X. (2025). FOLKLOR ASARLARIDA O ‘TOVSOZLIKKA DOIR BADIIY MA’LUMOTLARNING IFODALANISHI. Ustozlar uchun, 1(1), 581-585.
10. Бердиев, Х. Х., & Ашурова, З. Ш. (2020). К ПРОБЛЕМЕ СОПОСТАВИТЕЛЬНОГО АНАЛИЗА ТЕРМИНОВ ЮРТОСТРОИТЕЛЬСТВА. ББК 72+ 74 М43, 488.
11. Бердиев, Х. Х. (2017). ЮРТОСТРОИТЕЛЬСТВО: АКТУАЛЬНЫЕ ЗАДАЧИ ИССЛЕДОВАНИЯ ОТРАСЛЕВОЙ ЛЕКСИКИ. In Духовность и ментальность: экология языка и культуры на рубеже XX-XXI веков (pp. 32-35).
12. Sheraliyevna, N. D. (2023). BADIIY ASARLARDAGI SHAXSGA TEGISHLI ZOOMORFIZMLARNING METAFORA YORDAMIDA SHAKLLANISHI. 2023 yil 6-son (142/1), 6(139), 5-10.
13. Berdiyev, X. X. (2024). «DEVON-U LUG ‘OTIT TURK» DAGI SHE’RLARDA HOJIB VA RADIF SAN’ATLARI. Philological research: language, literature, education, 4(4), 13-15.
14. Odinayeva, F., & Berdiyev, X. (2024). SOME COMMENTS ON THE LINGUISTIC AND POETIC CHARACTERISTICS OF SHAVKAT RAHMAN'S POEMS. Modern Science and Research, 3(5), 101-103.

This work is licensed under a Creative Commons Attribution 4.0 International License.