ANOR (PUNICA GRANATUM L.) O‘SIMLIGINING AGROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI VA XALQ XO‘JALIGIDAGI AHAMIYATI
PDF

Keywords

anor
Punica granatum L.
agrobiologik xususiyatlar
genetik xilma- xillik
hosildorlik
meva sifati
suv tanqisligi
meva yorilishi.

How to Cite

ANOR (PUNICA GRANATUM L.) O‘SIMLIGINING AGROBIOLOGIK XUSUSIYATLARI VA XALQ XO‘JALIGIDAGI AHAMIYATI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(9), 1898-1904. https://doi.org/10.70728/a.series.tab.v08.i09.244

Abstract

Anor (Punica granatum L.) yuqori oziqaviy va biologik qiymatga ega, qurg‘oqchil hamda yarim qurg‘oqchil hududlarda yetishtirishga mos muhim mevali ekinlardan biridir. Ushbu maqolada anorning agrobiologik xususiyatlari, morfologik va genotipik xilma-xilligi, ekologik omillarga moslashuvi, suv tanqisligiga munosabati, hosildorlik va meva sifatini belgilovchi asosiy ko‘rsatkichlari ilmiy manbalar asosida umumlashtirildi. Anor genotiplari o‘rtasida meva massasi, po‘st va aril belgilari, urug‘ qattiqligi, sharbat chiqishi hamda fizik-kimyoviy ko‘rsatkichlar bo‘yicha sezilarli farqlar mavjudligi ko‘rsatildi. Shuningdek, suv ta’minotining kamayishi hosildorlik va ayrim sifat ko‘rsatkichlariga salbiy ta’sir etishi, meva yorilishi esa genotip, meva morfologiyasi, po‘stning biomexanik xususiyatlari, suv rejimi va mineral oziqlanish bilan bog‘liq murakkab belgi ekanligi yoritildi. Anor mevasining fenolik birikmalar, flavonoidlar, antosianlar va boshqa biologik faol moddalarga boyligi uning oziq-ovqat, farmatsevtika va qayta ishlash sanoatidagi ahamiyatini oshiradi. Mahalliy genofondni morfologik, fiziologik, biokimyoviy va molekulyar-genetik usullar asosida kompleks baholash yuqori hosilli, sifatli, suv tanqisligi va meva yorilishiga chidamli genotiplarni aniqlash hamda seleksiya dasturlarida samarali foydalanish uchun muhim ilmiy-amaliy asos bo‘lib xizmat qiladi.
PDF

References

1. Khadivi A., Arab M. Identification of the superior genotypes of pomegranate (Punica granatum L.) using morphological and fruit characters // Food Science & Nutrition. – 2021. – Vol. 9, No. 8. – P. 4578–4588. DOI: 10.1002/fsn3.2450.

2. Viyar A.H., Qadri R., Iqbal A., Nisar N., Khan I., Bashir M., Shah F. Evaluation of unexplored pomegranate cultivars for physicochemical characteristics and antioxidant activity // Journal of Food Science and Technology. – 2017. – Vol. 54, No. 9. – P. 2973–2979. DOI: 10.1007/s13197-017-2736-z.

3. Ashrafi S.H., Bodaghi H., Rezaei M. Morphological diversity of indigenous wild pomegranate (Punica granatum L. var. spinosa) accessions from northeast of Iran // Food Science & Nutrition. – 2023. – Vol. 11, No. 2. – P. 1001–1012. DOI: 10.1002/fsn3.3135.

4. Martinez-Nicolas J.J., Melgarejo P., Legua P., Garcia-Sanchez F., Hernández F. Genetic diversity of pomegranate germplasm collection from Spain determined by fruit, seed, leaf and flower characteristics // PeerJ. – 2016. – Vol. 4. – e2214. DOI: 10.7717/peerj.2214.

5. Parashuram S., Singh N.V., Gaikwad N.N., Corrado G., Roopa Sowjanya P., Basile B., Devaraja N.S., Chandra R., Babu K.D., Patil P.G., Kumar P., Singh A., Marathe R.A. Morphological, biochemical, and molecular diversity of an Indian ex situ collection of pomegranate (Punica granatum L.) // Plants. – 2022. – Vol. 11, No. 24. –

3518. DOI: 10.3390/plants11243518.

6. Adiba A., Hssaini L., Haddioui A., Hamdani A., Charafi J., El Iraqui S., Razouk R. Pomegranate plasticity to water stress: attempt to understand interactions between cultivar, year and stress level // Heliyon. – 2021. – Vol. 7, No. 6. – e07403. DOI: 10.1016/j.heliyon.2021.e07403.

7. Beelagi R., Singh V.P., Jat R., Singh P.K., Rai R., Singh A., Basile B., Mataffo A., Corrado G., Kumar P. Enhancing the fruit yield and quality in pomegranate: insights into drip irrigation and mulching strategies // Plants. – 2023. – Vol. 12, No. 18. –

3241. DOI: 10.3390/plants12183241.

8. El Moujahed S., Dinica R.-M., Cudalbeanu M., Avramescu S.M., Ayam I.M., Ouazzani Chahdi F., Kandri Rodi Y., Errachidi F. Characterizations of six pomegranate (Punica granatum L.) varieties of global commercial interest in Morocco: pomological, organoleptic, chemical and biochemical studies // Molecules. – 2022. – Vol. 27, No. 12. –

3847. DOI: 10.3390/molecules27123847.

9. Saei H., Sharifani M.M., Dehghani A., Seifi E., Akbarpour V. Description of biomechanical forces and physiological parameters of fruit cracking in pomegranate // Scientia Horticulturae. – 2014. – Vol. 178. – P. 224–230. DOI: 10.1016/j.scienta.2014.09.005.

10. Mokhtarzadeh Z., Shahsavar A.R. Effects of gibberellic acid, potassium nitrate and calcium sulfate on pomegranate fruit splitting and fruit characteristics // Agriculturae Conspectus Scientificus. – 2020. – Vol. 85, No. 3. – P. 237–245.

11. Shams Ardekani M.R., Hajimahmoodi M., Oveisi M.R., Sadeghi N., Jannat B., Ranjbar A.M., Gholam N., Moridi T. Comparative antioxidant activity and total flavonoid content of Persian pomegranate (Punica granatum L.) cultivars // Iranian Journal of Pharmaceutical Research. – 2011. – Vol. 10, No. 3. – P. 519–524.

12. Giancaspro A., Giove S.L., Marcotuli I., Ferrara G., Gadaleta A. Datasets for genetic diversity assessment in a collection of wild and cultivated pomegranates (Punica granatum L.) by microsatellite markers // Data in Brief. – 2023. – Vol. 49. –

109346. DOI: 10.1016/j.dib.2023.109346.