“IQTISODIY KOMPETENTLIK” TUSHUNCHASINING TA’LIM MENEJMENTI SOHASIDAGI KONSEPTUAL-TARIXIY EVOLYUTSIYASI
PDF

Keywords

iqtisodiy kompetentlik
kontseptual evolyutsiya
genealogic tahlil
ta’lim menejmenti
besh bosqichli davrlashtirish
qatlamlanish modeli
sun’iy intellekt.

How to Cite

“IQTISODIY KOMPETENTLIK” TUSHUNCHASINING TA’LIM MENEJMENTI SOHASIDAGI KONSEPTUAL-TARIXIY EVOLYUTSIYASI. (2026). Qo‘qon DPI. Ilmiy Xabarlar Jurnali, 8(08), 436-442. https://doi.org/10.70728/c.series.ped.v08.i08.063

Abstract

Ta’lim menejmenti adabiyotida “iqtisodiy kompetentlik” atamasi bir-biridan sezilarli darajada farq qiluvchi kontekstlarda, ya’ni umumiy boshqaruv nazariyasidan tortib sun’iy intellekt savodxonligigacha qo‘llanilib kelinmoqda. Biroq ushbu tushunchaning tarixiy-konseptual evolyutsiyasini tizimli tarzda qayta tiklovchi maxsus tadqiqot mavjud emas. Mazkur maqolada kontseptual-tarixiy (genealogik) tahlil usulidan foydalangan holda 1937-2026-yillar oralig‘idagi asosiy manbalar tahlil qilinib, tushunchaning besh bosqichli evolyutsiya davrlashmasi taklif etiladi. Bosqichlar orasidagi munosabat chiziqli almashinish emas, balki qatlamlanish (accretion) modeli sifatida talqin qilinadi. Maqola natijalari iqtisodiy kompetentlikni o‘rganuvchi keyingi tadqiqotchilar uchun kontseptual navigatsiya vositasi sifatida amaliy ahamiyat kasb etadi
PDF

References

1. Mintzberg H. The Nature of Managerial Work. — New York: Harper & Row, 1973. — 298 p. ISBN: 0-06-044744-6

2. Boyatzis R.E. The Competent Manager: A Model for Effective Performance. — New York: John Wiley & Sons, 1982. — 308 p. ISBN: 0-471-09031-X

3. Хуторской А.В. Ключевые компетенции как компонент личностно-ориентированного образования // Народное образование. — 2003. — №2. — С. 58–64.

4. Shattock M. Managing Successful Universities (2nd ed.). — Maidenhead: Open University Press/SRHE, 2010. — ISBN: 978-0-335-23743-2

5. Universities Act 558/2009 (Finland); Eurydice. Management staff for higher education: Finland. — Brussels: European Commission, 2024.

6. Garad A., Yaya R., Pratolo S. et al. Strategic planning, financial system management, and performance in higher education institutions // Frontiers in Education. — 2025. — Vol. 10, Art.

1522107. DOI: 10.3389/feduc.2025.1522107 (β = 0,327; p < 0,001)

7. Che C., Chaemchoy S., Siribanpitak P. AI literacy as a meta-skill: a four-domain model for academic management innovation in higher education // Frontiers in Education. — 2026. — Vol. 11, Art.

1755238. DOI: 10.3389/feduc.2026.1755238

8. Sposato M. Artificial intelligence in educational leadership: a comprehensive taxonomy and future directions // International Journal of Educational Technology in Higher Education. — 2025. — Vol. 22, Art.

20. DOI: 10.1186/s41239-025-00517-1

9. Khairullah S.A., Harris S., Hadi H.J. et al. Implementing artificial intelligence in academic and administrative processes through responsible strategic leadership in higher education institutions // Frontiers in Education. — 2025. — Vol. 10, Art.

1548104. DOI: 10.3389/feduc.2025.1548104

10. Mapping artificial-intelligence-driven innovation in higher education: A bibliometric review (2003–2024) // ScienceDirect. —

2026. DOI: 10.1016/S2590-2911(26)00125-7 (n = 482 maqola)

11. OʼZbekiston Respublikasi Prezidentining 2019-yil 8-oktabrdagi PF-5847-son Farmoni “OʼZbekiston Respublikasi oliy taʼLim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasini tasdiqlash toʼGʼRisida”. URL: lex.uz/docs/-4545884