Keywords
o‘quv motivatsiyasi
kognitiv faollik
ichki motivatsiya
tafakkur
diqqat
xotira
refleksiya
pedagogik jarayon
shaxs rivoji.
How to Cite
Abstract
Mazkur maqolada bilish jarayonlari hamda o‘quv motivatsiyasi o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikning psixologik-pedagogik asoslari ilmiy tahlil qilinadi. Tadqiqotning dolzarbligi zamonaviy ta’lim tizimida shaxsga yo‘naltirilgan yondashuvni kuchaytirish, o‘quvchilarning kognitiv faolligini oshirish va ichki motivatsiyani shakllantirish zarurati bilan belgilanadi. Maqolada bilish jarayonlarining strukturaviy va funksional xususiyatlari, ularning o‘quv faoliyatidagi namoyon bo‘lish shakllari hamda motivatsion omillar bilan o‘zaro ta’siri konseptual jihatdan asoslab beriladi. Tadqiqot jarayonida tahliliy-sintetik yondashuv, qiyosiy tahlil, psixologik va pedagogik adabiyotlar sharhi, shuningdek, tizimli yondashuv metodlaridan foydalanildi. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, o‘quv motivatsiyasining ichki shakllari (kognitiv qiziqish, o‘zini namoyon qilish ehtiyoji, muvaffaqiyatga intilish) bilish jarayonlarining samaradorligini oshiradi, ayni paytda rivojlangan tafakkur va refleksivlik motivatsiyaning barqarorlashuviga xizmat qiladi. Bilish jarayonlari va motivatsiya o‘rtasidagi dialektik bog‘liqlik o‘quv faoliyatining sifat ko‘rsatkichlarini belgilovchi muhim omil sifatida talqin etiladi.References
1. Vygotskiy, L.S. Psixologiya va pedagogika: Ta’lim va rivojlanish masalalari. Moskva: Pedagogika, 1984.
2. Ausubel, D.P. Educational Psychology: A Cognitive View. New York: Holt, Rinehart & Winston, 1968.
3. Deci, E.L., & Ryan, R.M. Intrinsic Motivation and Self-Determination in Human Behavior. New York: Plenum Press, 1985.
4. Shchukin, G.S. Bilish jarayonlari va o‘quv faoliyati psixologiyasi. Moskva: Nauka, 2001.
5. Pintrich, P.R., & Schunk, D.H. Motivation in Education: Theory, Research, and Applications. Upper Saddle River, NJ: Merrill, 2002.
6. Ibragimov, O.A. Ta’lim jarayonida o‘quv motivatsiyasini rivojlantirish metodlari. Toshkent: Fan, 2017.
7. Ganiyev E. Stages of development and impact on social life of an informed society in Uzbekistan //Western European Journal of Historical Events and Social Science. – 2024. – Т. 2. – №. 11. – С. 17-20.
8. Abdizoitovich G. Educational Problems In The Information Society //Emergent: Journal of Educational Discoveries and. – 2025.
9. Ризаев И. И. Развитие социальных систем: Методологические решения //устойчивое развитие: Геополитическая трансформация и национальные приоритеты. – 2023. – С. 263-270.
10. Усмонов Ф. Н. Эпистемологическая эволюция рационализма //Наука и современность. – 2012. – №. 19-1. – С. 194-198.
11. Тавмурадов Ж. Абдулқодир Бедилнинг ҳаёт йўли: фалсафа ва адабий мерос //Scienceproblems. Uz Учредители: ООО “Scienceproblems team”. – 2025. – Т. 4. – С. 10.
12. Mavlanovna A. M. Symbolism In Art And Metaphorism, Metonymy As A Method Of Aesthetic, Spiritual-Psychological Assimilation Of Existence //Solid State Technology. – 2020. – Т. 63. – №. 6. – С. 3431-3437.