Abstract
Maqolada oliy ta’lim muassasalari talabalarida tahliliy fikrlash kompetensiyasini rivojlantirish muammosining ilmiy-pedagogik asoslari chuqur tahlil qilinadi. Tahliliy fikrlash kompetensiyasining mazmun-mohiyati, tarkibiy tuzilmasi (kognitiv, metakognitiv, dispozitsion va amaliy komponentlar) hamda uni baholash mezonlari ochib beriladi. Zamonaviy pedagogik yondashuvlar, xalqaro tadqiqotlar va milliy ta’lim amaliyoti asosida kompetentsiyani shakllantirishning pedagogik shart-sharoitlari asoslab beriladi.References
1. Facione, P. A. Critical Thinking: A Statement of Expert Consensus for Purposes of Educational Assessment and Instruction. The Delphi Report. Millbrae, CA: The California Academic Press, 1990.
2. Halpern, D. F. Teaching Critical Thinking for Transfer Across Domains: Disposition, Skills, Structure Training, and Metacognitive Monitoring. American Psychologist, 1998, 53(4), 449–455.
3. Halpern, D. F. Thought and Knowledge: An Introduction to Critical Thinking. 5th ed. New York: Psychology Press, 2014.
4. Ennis, R. H. Critical Thinking. Upper Saddle River, NJ: Prentice Hall, 1996.
5. Paul, R., Elder, L. Critical Thinking: Tools for Taking Charge of Your Professional and Personal Life. Pearson Education, 2002.
6. Brookfield, S. D. Teaching for Critical Thinking: Tools and Techniques to Help Students Question Their Assumptions. San Francisco: Jossey-Bass, 2012.
7. OECD. Does Higher Education Teach Students to Think Critically? OECD Publishing, 2022.
8. OECD. The Assessment of Students’ Creative and Critical Thinking Skills in Higher Education Across OECD Countries. OECD Publishing, 2023.
9. Dewey, J. How We Think. Boston: D.C. Heath & Co., 1910.
10. Anderson, L. W., Krathwohl, D. R. (Eds.). A Taxonomy for Learning, Teaching, and Assessing: A Revision of Bloom’s Taxonomy of Educational Objectives. New York: Longman, 2001.
11. Vygotsky, L. S. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978.
12. Zimmerman, B. J. Becoming a Self-Regulated Learner: An Overview. Theory Into Practice, 2002, 41(2), 64–70.
13. Facione, P. A., Facione, N. C. The California Critical Thinking Disposition Inventory. Millbrae, CA: California Academic Press, 1992.
14. Sternberg, R. J. Critical Thinking: Its Nature, Measurement, and Improvement. National Institute of Education, 1986.
15. UNESCO. Reimagining Our Futures Together: A New Social Contract for Education. Paris: UNESCO, 2021.