Abstract
Ushbu maqola oila konseptini tashkil etuvchi milliy til birliklarining o‘rni va ahamiyatini pragmalingvistik va kognitiv-lingvistik yondashuvlar asosida tadqiq etishga bag‘ishlangan. Maqolada oila makrokonsept, oilaviy munosabatlar esa mikrokonsept sifatida ko‘rib chiqilib, ularning til orqali verbalizatsiyasi tahlil qilinadi. Oilaviy munosabatlar silsilasi — ota-ona, ota-farzand, ona-farzand, aka-uka, opa-singil va farzand-jamiyat munosabatlari — har biri alohida model orqali ifodalanadi. Tadqiqotda maqollar, frazeologik iboralar va sintaktik konstruktsiyalar oila konseptining verbalizatorlari sifatida ko‘rib chiqiladi. Sinergetika va sillogizm nazariyalari asosida oilaning tizimli yaxlitligi asoslanadi. Xulosa qilib aytganda, oila konsepti milliy tafakkur va til tizimining ajralmas qismi ekanligi isbotlanadi.References
1. Нурмонов А. Нейтрализация оппозиций лингвистических единиц по признаку утвердительности-отрицательности // Советская тюркология.- 1984. - № 3. –С. 56.
2. Нурмонова Д. Ўзбек тилида мўътадиллашув. Тошкент: - “Bookmany print”, 2022.
3. Степанов Ю.С. Константы: Словарь русской культуры. — Москва: Языки русской культуры, 1997. — 824 б.
4. Лихачёв Д.С. Концептосфера русского языка // Известия РАН. Серия литературы и языка. — 1993. — Том 52. — № 1. — Б. 3—9.
5. Safarov Sh. Kognitiv tilshunoslik. — Jizzax: Sangzor, 2006. — 92 b.
6. Mengliyev B.R. O‘zbek tilidagi konseptlar va ularning lingvokulturologik tahlili: Filol. fan. dok. diss. — Toshkent, 2008. — 268 b.
7. Yo‘ldoshev M.M. O‘zbek badiiy matnida frazeologik birliklarning lingvopragmatik xususiyatlari: Filol. fan. dok. diss. — Toshkent, 2006. — 242 b.